Medrese Kitapları Sırasıyla (Arapça PDF)

Osmanlı medreselerinde ve bugün Türkiye’deki geleneksel Arapça derslerinde okutulan kitaplar belli bir sırayla okunur: önce sarf (kelime yapısı), sonra nahiv (cümle yapısı), ardından belâgat ve mantık; fıkıh, hadis ve tefsir bu temelin üzerine kurulur. Bu sayfada derslerde en çok okunan metinleri ve şerhlerini okunuş sırasıyla topladık. Hepsi ücretsiz, Arapça PDF olarak indirilebilir.

1. Sarf: Emsile, Binâ, Maksûd, İzzî, Merâh

İlk ders Emsiledir: fiil çekimlerinin tablo hâlinde ezberlendiği kısa metin. Ardından Binâ (fiil bablarının yapısı), Maksûd, İzzî ve Merâhu’l-Ervâh okunur. Bu beş kitap çoğu zaman tek ciltte, “Mecmûatü’s-Sarf” adıyla basılmıştır.

2. Nahiv: Avâmil, İzhâr, Kâfiye, Molla Câmî

Nahiv dersleri Birgivî’nin Avâmil ve İzhârı ile başlar; İbnü’l-Hâcib’in Kâfiyesi ve onun şerhi Molla Câmî (el-Fevâidü’z-Ziyâiyye) ile devam eder. Arap dünyasında yaygın sıra ise Âcurrûmiyye, Katrü’n-Nedâ ve Elfiyye’dir; ikisini de aşağıda bulabilirsiniz.

Nahiv: medrese sırası

Nahiv: Âcurrûmiyye, Katr, Elfiyye

3. Belâgat ve mantık

Belâgatte Kazvînî’nin Telhîsu’l-Miftâhı ve Teftâzânî’nin şerhleri (Muhtasaru’l-Meânî, Mutavvel) okunur; Abdülkâhir el-Cürcânî’nin Delâilü’l-İ’câz ve Esrârü’l-Belâgası bu ilmin temel eserleridir. Mantıkta ilk kitap Îsâgûcîdir.

4. Fıkıh (Hanefî)

Hanefî fıkhında sıra genellikle Nûru’l-Îzâh (ibadetler), Muhtasaru’l-Kudûrî, Kenzü’d-Dekâik, el-İhtiyâr ve Mülteka’l-Ebhur şerhleri, en sonda Hidâye ve İbn Âbidîn hâşiyesidir. Diğer mezheplerin kitapları için Fıkıh kitapları sayfasına bakın.

5. Fıkıh usûlü, hadis ve tefsir

Daha fazlası için: Sarf, Nahiv, Belâgat, Hanefî fıkhı konularındaki bütün kitaplar.